Ντροπή...!

Αίσχος Γομάρια...!

Ντροπή!

Ο Θούριος

Ως πότε παλικάρια, θα ζούμε στα στενά,

μονάχοι σα λιοντάρια, στις ράχες στα βουνά;

Σπηλιές να κατοικούμε, να βλέπουμε κλαδιά,

να φεύγωμ' απ' τον κόσμον, για την πικρή σκλαβιά;

Να χάνωμεν αδέλφια, πατρίδα και γονείς,

τους φίλους, τα παιδιά μας, κι όλους τους συγγενείς;

Κάλλιο είναι μιάς ώρας ελεύθερη ζωή,

παρά σαράντα χρόνια, σκλαβιά και φυλακή.

Τι σ' ωφελεί αν ζήσεις, και είσαι στη σκλαβιά;

στοχάσου πως σε ψένουν, καθ' ώραν στην φωτιά.

Βεζύρης, δραγουμάνος, αφέντης κι αν σταθής

ο τύραννος αδίκως σε κάμνει να χαθής.

Δουλεύεις όλη ημέρα, σε ό,τι κι αν σε πει,

κι' αυτός πασχίζει πάλιν, το αίμα σου να πιει.

Ο Σούτζος, κι ο Μουρούζης, Πετράκης, Σκαναβής

Γκίκας και Μαυρογένης, καθρέπτης, ειν' να ιδής.

Ανδρείοι καπετάνοι, παπάδες, λαϊκοί,

σκοτώθηκαν κι αγάδες, με άδικον σπαθί.

Κι αμέτρητοι άλλοι τόσοι, και Τούρκοι και Ρωμιοί,

ζωήν και πλούτον χάνουν, χωρίς καμμιά αφορμή.

Ελάτε με έναν ζήλον, σε τούτον τον καιρόν,

να κάμωμεν τον όρκον, επάνω στον σταυρόν.

Συμβούλους προκομμένους, με πατριωτισμόν

να βάλωμεν εις όλα, να δίδουν ορισμόν.

Οι νόμοι να 'ν' ο πρώτος, και μόνος οδηγός,

και της πατρίδος ένας, να γένει αρχηγός.

Γιατί κι η αναρχία, ομοιάζει την σκλαβιά,

να ζούμε σαν θηρία, ειν' πιο σκληρή φωτιά.

Και τότε με τα χέρια, ψηλά στον ουρανόν

ας πούμ' απ' την καρδιά μας, ετούτα στον Θεόν.

Εδώ σηκώνονται οι πατριώτες όρθιοι,

και υψώνοντας τα χέρια προς τον ουρανόν,

κάνουν τον όρκον.

Ω βασιλεύ του κόσμου, ορκίζομαι σε Σε,

στην γνώμην των τυράννων, να μην έλθω ποτέ.

Μήτε να τους δουλεύσω, μήτε να πλανηθώ,

εις τα ταξίματά τους, για να παραδοθώ.

Εν όσω ζω στον κόσμον, ο μόνος μου σκοπός,

για να τους αφανίσω, θε νάναι σταθερός.

Πιστός εις την πατρίδα, συντρίβω τον ζυγόν,

αχώριστος για να 'μαι, υπό τον στρατηγόν.

Κι αν παραβώ τον όρκον, ν' αστράψ' ο ουρανός,

και να με κατακάψη, να γένω σαν καπνός.

Τέλος του όρκου

Σ' ανατολή και δύση, και νότον και βοριά,

για την πατρίδα όλοι, να 'χωμεν μια καρδιά.

Στην πίστιν του καθ' ένας, ελεύθερος να ζη,

στην δόξαν του πολέμου, να τρέξωμεν μαζί.

Βουλγάροι κι Αρβανήτες, Αρμένιοι και Ρωμιοί,

Αράπηδες και άσπροι, με μια κοινήν ορμή,

Για την ελευθερίαν, να ζώσωμεν σπαθί,

πως είμαστ' αντριωμένοι, παντού να ξακουσθή.

Όσα απ' την τυραννίαν, πήγαν στην ξενητιά

στον τόπον του καθ' ένας, ας έλθη τώρα πιά.

Και όσοι του πολεμου, την τέχνην αγροικούν

Εδώ ας τρέξουν όλοι, τυρράνους να νικούν.

Η Ρούμελη τους κράζει, μ' αγκάλες ανοιχτές,

τους δίδει βιό και τόπον, αξίες και τιμές.

Ως ποτ' οφφικιάλος, σε ξένους Βασιλείς;

έλα να γένης στύλος, δικής σου της φυλής.

Κάλλιο για την πατρίδα, κανένας να χαθή

ή να κρεμάση φούντα, για ξένον στο σπαθί.

Και όσοι προσκυνήσουν, δεν είναι πιά εχθροί,

αδέλφια μας θα γένουν, ας είναι κ' εθνικοί.

Μα όσοι θα τολμήσουν, αντίκρυ να σταθούν,

εκείνοι και δικοί μας, αν είναι, ας χαθούν.

Σουλιώτες και Μανιάτες, λιοντάρια ξακουστά

ως πότε σταις σπηλιές σας, κοιμάστε σφαλιστά;

Μαυροβουνιού καπλάνια, Ολύμπου σταυραητοί,

κι Αγράφων τα ξεφτέρια, γεννήστε μια ψυχή.

Ανδρείοι Μακεδόνες, ορμήσετε για μια,

και αίμα των τυράννων, ρουφήξτε σα θεριά.

Του Σάββα και Δουνάβου, αδέλφια Χριστιανοί,

με τα άρματα στο χέρι, καθ' ένας ας φανή,

Το αίμα σας ας βράση, με δίκαιον θυμόν,

μικροί μεγάλοι ομώστε, τυρράννου τον χαμόν.

Λεβέντες αντριωμένοι, Μαυροθαλασσινοί,

ο βάρβαρος ως πότε, θε να σας τυραννή.

Μην καρτερήτε πλέον, ανίκητοι Λαζοί,

χωθήτε στο μπογάζι, μ' εμάς και σεις μαζί.

Δελφίνια της θαλάσσης, αζδέρια των νησιών,

σαν αστραπή χυθήτε, χτυπάτε τον εχθρόν.

Της Κρήτης και της Νύδρας, θαλασσινά πουλιά,

καιρός ειν' της πατριδος, ν' ακούστε την λαλιά.

Κι οσ' είστε στην αρμάδα, σαν άξια παιδιά,

οι νόμοι σας προστάζουν, να βάλετε φωτιά.

Με εμάς κι εσείς Μαλτέζοι, γεννήτε ένα κορμί,

κατά της τυραννίας, ριχθήτε με ορμή.

Σας κράζει η Ελλάδα, σας θέλει, σας πονεί,

ζητά την συνδρομήν σας, με μητρική φωνή.

Τι σκέκεις Παζβαντζιόγλου, τόσον εκστατικός;

τινάξου στο Μπαλκάνι, φώλιασε σαν αητός.

Τους μπούφους και κοράκους, καθόλου μην ψηφάς,

με τον ραγιά ενώσου, αν θέλης να νικάς.

Συλήστρα και Μπραίλα, Σμαήλι και Κιλί,

Μπενδέρι και Χωτήνι, εσένα προσκαλεί.

Στρατεύματα σου στείλε, κ' εκείνα προσκυνούν

γιατί στην τυρραννίαν, να ζήσουν δεν μπορούν.

Γκιουρντζή πιά μη κοιμάσαι, σηκώσου με ορμήν,

τον Προύσια να μοιάσης, έχεις την αφορμήν.

Και συ που στο Χαλέπι, ελεύθερα φρονείς

πασιά καιρόν μη χάνεις, στον κάμπον να φανής.

Με τα στρατεύματά σου, ευθύς να συκωθής,

στης Πόλης τα φερμάνια, ποτέ να μη δοθής.

Του Μισιριού ασλάνια, για πρώτη σας δουλειά,

δικόν σας ένα μπέη, κάμετε βασιλιά.

Χαράτζι της Αιγύπτου, στην Πόλη ας μη φανή,

για να ψοφήσει ο λύκος, όπου σας τυραννεί.

Με μια καρδιά όλοι, μια γνώμη, μια ψυχή,

χτυπάτε του τυράννου, την ρίζα να χαθή.

Να ανάψουμε μια φλόγα, σε όλην την Τουρκιά,

να τρέξει από την Μπόσνα, και ως την Αραπιά.

Ψηλά στα μπαϊράκια, σηκώστε τον σταυρόν,

και σαν αστροπελέκια, χτυπατε τον εχθρόν.

Ποτέ μη στοχασθήτε, πως είναι δυνατός,

καρδιοκτυπά και τρέμει, σαν τον λαγόν κι αυτός.

Τριακόσιοι Γκιρτζιαλήδες, τον έκαμαν να ιδή,

πως δεν μπορεί με τόπια, μπροστά τους να εβγεί.

Λοιπόν γιατί αργήτε, τι στέκεσθε νεκροί;

ξυπνήστε μην είστε ενάντιοι κι εχθροί.

Πως οι προπάτορές μας, ορμούσαν σα θεριά,

για την ελευθερία, πηδούσαν στη φωτιά.

Έτσι κι ημείς, αδέλφια, ν' αρπάξουμε για μια

τα άρματα, και να βγούμεν απ' την πικρή σκλαβιά.

Να σφάξουμε τους λύκους, που στον ζυγόν βαστούν,

και Χριστιανούς και Τούρκους, σκληρά τους τυραννούν.

Στεργιάς και του πελάγου, να λάμψη ο σταυρός,

και στην δικαιοσύνην, να σκύψη ο εχθρός.

Ο κόσμος να γλυτώση, απ' αύτην την πληγή,

κ' ελεύθεροι να ζώμεν, αδέλφια εις την γη.

"Θούριος"

Ρήγας Φεραίος

(Βελεστινλής)

"The Problem with the world is that the intelligent people are full of doubts while the stupid ones are full of confidence"

~Charles Bukowski

"Το πρόβλημα με τον κόσμο είναι ότι οι έξυπνοι άνθρωποι είναιγεμάτοι αμφιβολίες ενώ οι ηλίθιοι αυτοί είναι γεμάτοι αυτοπεποίθηση"
~ Charles Bukowski

Ο Ματρόζος

Ένας Σπετσιώτης γέροντας, σκυφτός από τα χρόνια,

με κάτασπρα μακριά μαλλιά, με πύρινη ματιά,

σαν πλάτανος θεόρατος γυρμένος απ' τα χιόνια,

περνούσε πάντα στο νησί τα μαύρα γηρατειά.

Είναι από κείνη τη γενιά κι ο γέρο καπετάνος

που ακόμα και στον ύπνο του την έτρεμε ο Σουλτάνος.

Είναι από κείνους που έχυσαν το αθάνατό τους αίμα,

από τους χίλιους που έβγαλες πατρίδα μου χρυσή,

είναι από κείνους που έβαλαν στην κεφαλή σου στέμμα

και άγνωστοι σβηστήκανε στο δοξαστό νησί.

Είχες αστέρια ολόλαμπρα στον ουρανό σου κι άλλα,

μα εκείνα που δεν έλαμψαν ήσανε πιο μεγάλα.

Σαν έγραψαν με το δαυλό της ιστορίας μόνοι,

χωρίς γι αυτούς τους ήρωες μια λέξη αυτή να πει,

με την πληγή τους για σταυρό κι ατίμητο γαλόνι,

άλλοι στα δίχτυα εγύριζαν και άλλοι στο κουπί.

Κι οι στολοκάφτες των Σπετσών, τ' ατρόμητα λιοντάρια,

με τις βαρκούλες έπιαναν στο περιγιάλι ψάρια.

Ο γέρος μας παράπονο ποτέ δε λέει κανένα,

μα καπετάνους σαν δεί μες στα βασιλικά,

εκείνους που 'χε ναύτες του με μάτια βουρκωμένα

στα περασμένα εγύριζε και στα πυρπολικά,

και ξαπλωμένος δίπλα μου, μου λέγε εκεί στην άμμο

πόσα καράβια εκάψανε στην Τένεδο, στη Σάμο.

"Παιδί μου, τώρα εγέρασα, παιδί μου θ' αποθάνω",

στο τέλος πάντα μου 'λεγε μ' εν' αναστεναγμό,

"Ένας Ματρόζος δεν μπορεί να κάνει το ζητιάνο,

μα να βαστάξω δεν μπορώ της πείνας τον καημό.

Κλαίω που αφήνω το νησί, θα πάω στην Αθήνα,

πριν πεθαμένο μ' εύρετε μια μέρα από την πείνα...

Μου λεν, ο καπετάν Κωνσταντής, απ' τα Ψαρά κει πέρα,

πως υπουργός εγίνηκε μεγάλος και τρανός,

κι αν θυμηθεί πως τη ζωή του έσωσα μια μέρα

απ' έξω από την Τένεδο, μπορούσε ο Ψαριανός

να κάνει τίποτε για με κι ίσως να δώσουν κάτι

σ' εκείνον που 'χε τάλαρα τη στέρνα του γεμάτη".

Πέντε έξι ημέρες ύστερα εμπήκε στο βαπόρι

κι ακουμπιστός περίλυπος επάνω στο ραβδί,

ως που στην Ύδρα έφθασε, εγύριζε στην πλώρη

το λατρευτό του το νησί ο γέροντας να δει.

Και σκύβοντας τα κύματα δακρύβρεχτος ερώτα,

πως φεύγει τώρ' απ' το νησί και πως ερχόταν πρώτα.

"Εδώ τι θέλεις, γέροντα?" ρωτά τον καπετάνο

στο υπουργείον εμπροστά κάποιος θαλασσινός

ντυμένος στα χρυσά. "Παιδί μου, είναι πάνω

ο Κωνσταντής?". "Ποιος Κωνσταντής?". "Αυτός... ο Ψαριανός".

"Δε λεν κανένα Ψαριανό, εδώ είναι Υπουργείο,

να ζητιανέψεις πήγαινε μες στο φτωχοκομείο!".

Ο γέρος ανασήκωσε το κάτασπρο κεφάλι

και τα μαλλιά του εσάλεψαν σαν χαίτη λιονταριού

και με σπιθόβολη ματιά μες απ' τα στήθια βγάνει

με στεναγμό βαρύγνωμο φωνή παλληκαριού:

"Αν οι ζητιάνοι σαν κι εμέ δεν έχυναν το αίμα,

οι καπετάνοι σαν και σε δεν θα φορούσαν στέμμα!".

Τότε ο Κανάρης που άκουσε φιλονικία κάτου,

στο παραθύρι πρόβαλε να δει ποιος τον ζητεί

και το νησιώτη βλέποντας λαχτάρησε η καρδιά του

και να 'ρθει επάνω διέταξε με τον υπασπιστή.

Κάτι η φωνή του γέροντα του εξύπνησε στα στήθη,

κάτι που μοιάζει με όνειρο μαζί και παραμύθι.

Τον κοίταξε τα μάτια του μες στα μακριά του φρύδια,

που μοιάζανε σαν αετούς κρυμμένους στη φωλιά,

στον καπετάνο εφάνηκαν με την φωτιά την ίδια,

όταν τα εφώτιζε ο δαυλός τα χρόνια τα παλιά.

Κι ένας τον άλλο κοίταζε κατάματα οι δυο γέροι,

ο ημίθεος τον γίγαντα, ο ήλιος το αστέρι.

"Δεν με θυμάσαι, Κωνσταντή?" σε λίγο του φωνάζει,

"γρήγορα συ με ξέχασες, μα σε θυμάμαι εγώ!...".

"Ποιος το 'λπιζε να δει ποτές", ο γέροντας στενάζει,

"τον καπετάνο ζήτουλα, το ναύτη υπουργό!...".

Και σκύβοντας την κεφαλή στα διάπλατά του στήθη,

τη φτώχεια του ελησμόνησε, τη δόξα του εθυμήθη.

"Ποιος είσαι, καπετάνο μου? Και ποιο 'ναι το νησί σου?",

ο Ψαριανός τον ερωτά με πόνο θλιβερό,

"πενήντα χρόνια, μια ζωή, περάσανε, θυμήσου

απ' της καλής μου εποχής, εκείνης τον καιρό.

Μήπως στην Σάμο ήσουνα την εποχή εκείνη?

Στην Κω, στην Αλεξάνδρεια, στη Χιο, στη Μυτιλήνη?"

Απ' έξω απ' την Τένεδο ...πενήντα πέντε χρόνια

επέρασαν απ' την στιγμήν εκείνη, σαν φτερό.

Σαν να σε βλέπω Κωνσταντή, δε θα ξεχάσω αιώνια...

Ακόμα στο μπουρλότο σου καβάλα σε θωρώ...

Χρόνος δεν ήταν που 'καψες στη Χιο τη ναυαρχίδα

κι ήταν η πρώτη μου φορά εκείνη που σε είδα...

Απ' έξω απ' την Τένεδο, θυμάσαι? Μια φρεγάδα

σ' έβαλε εμπρός μ' αράπικου αλόγου γληγοράδα

μ' οχτώ βατσέλα πίσω της εμοιάζαν περιστέρια

κι εσύ γεράκι γύρω τους... επάνω στο μπουρλότο,

που την κορβέτα τίναξες πρωτύτερα στ' αστέρια,

σαν δαίμονας μες στον καπνό γλυστρούσες και στον κρότο.

Σε καμαρωνώ από μακριά... κι οι ναύτες κι ο λοστρόμος

μ' εξώρκιζαν να φύγουμε τους είχε πιάσει τρόμος,

γιατί η αρμάδα ζύγωνε επάνω στο τιμόνι

θάρρος στους ναύτες σου έδινες... δεν βάσταξε η καρδιά μου,

σε μια στιγμή χανόσουνα, σε μια στιγμή και μόνη

και "όρτσα! μάινα τα πανιά!" φωνάζω στα παιδιά μου.

Στο στρίψιμο του τιμονιού μας σίμωσες... μ' αντάρα,

ο Τούρκος κοντοζύγωνε η μαύρη μου καμπάρα

αστροπελέκια και φωτιές και κεραυνούς πετούσε,

μα σαν δελφίνι γρήγορα κι εκείνος εγλιστρούσε.

Οι ναύτες μου φωνάζανε: "Τι κάνεις καπετάνο?"

Κι εγώ τους λέω: "Τον Ψαριανό να σώσω κι ας πεθάνω...".

Και σου πετώ τη γούμενα... και δένεις το μπουρλότο...

κάνω τιμόνι δεξιά... το φλογερό το χνώτο

του Τούρκου θα σε βούλιαζε θυμάσαι? Σου φωνάζω,

"Πρώτος απ' όλους ν' ανεβείς", μα δεν μ' ακούς κι αφήνεις

άλλοι ν' ανεβούν... έσκυψα κι απ' τα μαλλιά σ' αδράζω,

και σ' έσωσα κι εφύγαμε... μα δάκρυα βλέπω χύνεις!...".

"Ματρόζε μου!" δακρύβρεχτος ο Κωνσταντής φωνάζει

και μες στα στήθη τα πλατιά σφιχτά τον αγκαλιάζει.

Κι ενώ οι δύο γίγαντες με τα λευκά κεφάλια

στ' άσπρα τους γένεια δάκρυα κυλούσαν σαν κρυστάλλια,

δυο κορφοβούνια μοιάζανε γεμάτα από το χιόνι,

όταν του ήλιου το φιλί την άνοιξη το λειώνει.

"Τα πιο σημαντικά πράγματα ο άνθρωπος τα έμαθε από τη Φύση.

Απ' το Χελιδόνι το Κτίσιμο,

απ' την Αράχνη την Υφαντική

κι απ' τα Αηδόνι το Τραγούδι..."